Te Gast: gronddossier een groot drama

Het provinciale dossier grondzaken is één groot drama: versnippering, financiële en juridische risico's, vertraagde projecten, geen grip, geen goede informatievoorziening.

In oktober 2011 werden problemen duidelijk bij het glastuinbouwproject in Sexbierum (Waddenglas). De financiële risico's van de provincie, die deelneemt in de grondexploitatie, zijn fors toegenomen. De verkoop van grond valt tegen en de kosten stijgen. Hetzelfde speelt bij de CV/BV Westergo voor de Haven van Harlingen. Met wat goede wil zou je dit nog kunnen wijten aan de economische recessie.

Een ander gronddossier is het Meer van Oudega. Na twee jaar vragen vanuit de Staten worden wat stukken ter inzage gegeven. Voor miljoenen zijn tientallen hectares grond aangekocht. De handeling wordt anticiperend genoemd. Maar, vooruitlopend op wat? Hoe geloofwaardig ben je als je hier zo geheimzinnig over doet, terwijl je tegelijkertijd de planologische kaders voor de ontwikkelingen in dat gebied wilt bepalen?

Los van de crisis worden er ook gewoon fouten gemaakt. Over 2011 geeft de accountant van de provincie aan dat de risicovoorziening van de grondaankopen niet volledig is onderbouwd en er een foutieve berekening is. Het lijkt Monopoly-gefröbel van de provincie zonder inzicht in risico's.

In eerdere jaren hief de accountant ook al het waarschuwende vingertje. Reden voor de VVD-motie van mei 2010 waarin gevraagd werd om een goed provinciaal grondbeleid. Er werd toegezegd dat het verhaal er zou liggen voor september 2010. Het kwam pas medio 2012 en was volstrekt onvoldoende.

Inmiddels had de interne afdeling Control versnippering in de organisatie en de informatievoorziening geconstateerd. Gedeputeerde Staten hebben geen grip.

Dat is nog niet alles. Op 17 juli 2012 komt de Leeuwarder Courant met het nieuws van vermoedelijke staatssteun. Er wordt onderzocht of er bij grondaankopen voor de centrale as en de N381 te hoge prijzen zijn betaald, zoals bleek uit onderzoek van de Noordelijke Rekenkamer. Over deze zaak komt spijtig genoeg pas duidelijkheid op 1 oktober.

De gifbeker is dan nog niet leeg. Medio augustus 2012 doet de Kroon uitspraak over de onteigeningsprocedures voor de Centrale As. Slechts 5 procent van de onteigeningen wordt toegewezen. Gedeputeerde Staten hebben fout op fout gemaakt. De onteigening moet opnieuw gedaan worden bij dit project dat door juridische procedures al meermalen is vertraagd.

Ook in de toekomst zijn grondtransacties voor provinciaal beleid onontbeerlijk. Ik houd mijn hart vast voor het ‘grond voor grond principe' in het kader van het natuurbeleid: grond die wordt aangekocht voor natuur wordt gefinancierd door de verkoop van gronden die eerder zijn aangekocht voor natuurontwikkeling maar niet meer nodig zijn. Het college van GS wil dit bedrag van €22,5 miljoen gaan voorfinancieren. Dus nu al investeren, terwijl het geld van de verkoop er nog niet is. Gaat dat goed, als je het grondbeleid niet in de vingers hebt?

Dit is één provinciaal dossier in één jaar statenlidmaatschap. Hoog tijd voor sturing en grip op grondzaken door Gedeputeerde Staten.

Aukje de Vries - Fractievoorzitter VVD Fryslân