Kwijtschelden staatsschulden is ondenkbaar

Lidstaten als Frankrijk en Italië pleiten op verschillende manieren voor het kwijtschelden van hun staatsschulden, gemaakt ten tijde van de coronacrisis, door de ECB. Voor de VVD is dit ondenkbaar. EU-lidstaten die kampen met hoge staatsschulden zijn volgens de VVD zelf verantwoordelijk zijn voor het terugdringen van hun schulden, bijvoorbeeld door een gezond begrotingsbeleid, het doorvoeren van hervormingen en te zorgen voor economische groei. De VVD heeft minister Hoekstra vragen gesteld, aangezien dit een volstrekt onwenselijke ontwikkeling zou zijn.

Vragen van het lid Aukje de Vries (VVD) aan de minister van Financiën over de berichten ‘Italië wil dat de ECB staatsschuld kwijtscheldt, maar Frankfurt peinst er niet over’, ‘Gratis geld, het blijft een aantrekkelijk idee’ en ‘Italië pleit voor kwijtschelding schulden door de ECB’

1. Hoe beoordeelt u deze berichten, waarin naar voren komt dat Italië en Frankrijk hun schulden, gemaakt ten tijde van de coronacrisis, willen laten kwijtschelden door de Europese Centrale Bank (ECB)? 1) 2) 3)

2. Wat vindt u van de ontwikkeling dat, in het licht van het ‘pandemienoodopkoopprogramma’ van de ECB, sommige landen nóg meer verwachtingen van de ECB lijken te hebben en willen dat de schulden gemaakt vanwege de coronacrisis kwijtgescholden worden? Welke risico’s ziet u?

3. Deelt u de mening dat het kwijtschelden van schulden absoluut ondenkbaar is? Zo nee, waarom niet?

4. Wat zijn volgens u de grootste gevaren van monetaire financiering? 3)

5. In hoeverre is het kwijtschelden van schulden überhaupt mogelijk binnen het Verdrag? Hoe zou een proces verlopen wanneer een lidstaat de ECB verzoekt schulden kwijt te schelden? Door wie zou een dergelijk verzoek moeten worden goedgekeurd alvorens onverhoopt zou worden overgegaan tot schuldkwijtschelding door de ECB? Hebben nationale overheden een bevoegdheid in dit besluitvormingsproces? Zo ja, hoe ziet deze bevoegdheid eruit? En onder welke voorwaarden zou de ECB een dergelijk verzoek kunnen goedkeuren?

6. Kunt u een oordeel geven over het Europese handhavingsbeleid als het gaat om het aanpakken van de schuldenproblematiek van landen? Hoe kan deze effectiviteit volgens u vergroot worden?

7. Bent u het eens met de passage “de coronaopkopen zijn flexibel ingericht, zodat landen in nood extra kunnen worden geholpen”? In hoeverre is het ECB-beleid daarvoor bedoeld? Welke voorwaarden en grenzen gelden er bij de ECB-mogelijkheden? 1)

8. Welke oplossing ziet u voor EU-lidstaten die kampen met hoge staatsschulden, zoals de staatsschuld van Italië die in 2021 volgens een recente raming van de Europese Commissie naar verwachting toeneemt naar krap 160% van het BBP? 1) Deelt u de mening dat deze landen zelf verantwoordelijkheid hebben om de schulden terug te brengen, bijvoorbeeld door een gezond begrotingsbeleid, het doorvoeren van hervormingen en te zorgen voor economische groei? Zo nee, waarom niet? Zo ja, welke rol spelen de landenspecifieke aanbevelingen hierin?

9. Zijn er afspraken gemaakt over de situatie na juni 2021 met betrekking tot het stoppen van opkopen van staatsobligaties van de eurolanden? Zo ja, welke?

10. Bent u van plan zich bij de aankomende Ecofin en Eurogroep te verzetten tegen bovenstaande ontwikkelingen? Hoe bent u van plan deze ontwikkelingen goed in de gaten te houden en de Kamer hierover te informeren?

1) NRC, 'Italië wil dat de ECB staatsschuld kwijtscheldt, maar Frankfurt peinst er niet over’, 30 november 2020

2) FD, ‘Gratis geld, het blijft een aantrekkelijk idee’, 28 november 2020

3) FD, ‘Italië pleit voor kwijtschelding schulden door de ECB’, 26 november 2020